Direct contact? Bel: 06 - 835 33 906

Home > Methodes & modellen > Begrip tonen & gevoelsreflecties

Begrip tonen en gevoelsreflecties

In gesprekken kunnen oplopende emoties een bepalende rol gaan spelen. Geëmotioneerde mensen zijn minder in staat om rationeel te denken en handelen. De inhoud wordt gekleurd door emoties en argumenten en feiten worden genegeerd. Bovendien kan iemand waarbij de emoties oplopen slecht luisteren. De twee belangrijkste tools om grip te krijgen op oplopende emoties zijn begrip tonen en gevoelsreflecties.

Begrip tonen

Begrip tonen is een belangrijke communicatieve vaardigheid. Het lijkt makkelijker dan het is en is zeker meer dan zeggen: “Ik begrijp het”. Begrip tonen betekent dat je aantoont dat je iets begrijpt. Zeggen: “Ik begrijp het” of “Wat vervelend voor u” is geen begrip tonen. Het "wat" ontbreekt: “Wat begrijp je? Wat vind je vervelend?” Jouw onderbouwing, of het bewijs ontbreekt.
Als begrip tonen overkomt als een holle zin zal het eerder negatief dan positief uitpakken. Om het gewenste effect te bereiken met het tonen van begrip moet aan de volgende voorwaarden worden voldaan:

  • Zeg wat je begrijpt, vat dus kort samen wat de ander heeft gezegd.
  • Wees oprecht, meen het.
  • Wees congruent, zorg dat jouw non-verbale expressie hetzelfde vertelt als je woorden.

Gevoelsreflecties

Een andere manier om de intensiteit van emoties te beïnvloeden is heb benoemen van het gevoel. “Ik zie dat u boos bent.” Het effect van een gevoelsreflectie is vaak tweeledig:

  1. De ander wordt zich bewust van zijn lading en heftigheid. Dit heeft een kalmerend effect.
  2. Je toont aan dat je oog hebt voor de beleving van de ander. Voor de lading die de kwestie voor hem heeft. Iemand voelt zich hierdoor meer serieus genomen. Ook dit werkt kalmerend.

De juiste emotie

De kunst bij het inzetten van gevoelsreflecties is om de emotie juist te benoemen. Het geeft niet als je daar een beetje naast zit, maar het verschil mag niet te groot zijn. Als iemand boos is, en je zegt: “Ik zie dat u nerveus bent”, laat je juist merken dat je de ander niet begrijpt.
Het werkt goed om niet te stellig te zijn. Geef een indruk weer en stel daar een vraag over: “Ik heb het idee dat u ongerust bent, klopt dat?” Daarmee laat je de ander ruimte om jouw beeld bij te stellen.

Onderdrukte emotie benoemen

Indien een nog onderdrukte emotie wordt benoemd is het eerste effect vaak juist dat de emotie in volle kracht naar buiten komt. De vinger is op de zere plek gelegd. Als er daarna begripvol en met gevoelsreflecties op wordt gereageerd zal de emotie uiteindelijk ook hanteerbaar worden.

Verkeerd gebruik van gevoelsreflecties

Een gevoelsreflectie kan ook verkeerd ingezet worden: “Ja, nou kunt u wel kwaad worden, maar…” of  “U hoeft natuurlijk niet te gaan schreeuwen”… Een emotie op een afwijzende manier benoemen werkt over het algemeen escalerend.