Direct contact? Bel: 06 - 835 33 906

Home > Methodes & modellen > Wat is het gedragsmodel?

Wat is het gedragsmodel?

Wat is het gedragsmodel? Ajzen

Veranderen van gedrag volgen Icek Ajzen

Het veranderen van je eigen gedrag is niet eenvoudig. Ook al zit je vol goede voornemens. Jouw ingesleten patronen zitten diep. Ze zijn hardnekkig en er is veel discipline en inspanning voor nodig om die te vervangen door nieuw, blijvend gedrag.
Zo is het nog moeilijker om gedrag bij anderen te veranderen. Er is veel onderzoek naar gedaan en er is veel over geschreven. Onder meer door Icek Ajzen. Hij ontwierp de Theorie van Gepland Gedrag (TGG). Deze theorie geeft een helder inzicht in wat het veranderen zo complex maakt. En handvatten om verandering toch mogelijk te maken.
Onze overtuigingen spelen volgen Ajzen een grote rol in het wel of niet succesvol veranderen van gedrag. Daarbij gaat het om drie verschillende aspecten:

  • Willen: de overtuigingen die we hebben over het nieuwe gedrag. Vinden we het nieuw te ontwikkelen gedrag aantrekkelijk? Is het een stip op de horizon waar we graag naartoe willen? Motiveert dat nieuwe gedrag ons voldoende om “het werk te doen”? Het komt voor dat mensen ja zeggen tegen nieuw gedrag omdat dat het sociaal wenselijke antwoord is. Maar willen ze het echt? Verbinden ze zich aan de doelen? En als het antwoord (nog) nee is? Hoe zorg je ervoor dat iemand zich wel committeert?
  • Sociale steun: de omgeving. Wat zijn de normatieve overtuigingen van onze sociale omgeving? Wat vinden collega’s, vrienden, familie, van het nieuw te ontwikkelen gedrag? Wordt het ondersteunt, of zien ze iemand liever niet veranderen? Als dat laatste het geval blijkt te zijn: hoe ondersteun je iemand dan om weerbaar te zijn, autonoom, en zich niet door de omgeving te laten ontmoedigen of stoppen?
  • Kunnen: controle overtuigingen, of geloof in kunnen. Heeft iemand het vertrouwen dat hij/zij het kan? Dat het te veranderen is binnen de eigen invloedssfeer? Dat heeft te maken met een visie op leren en groei. Eerdere ervaring met het stellen van doelen, en deze ook realiseren is daarbij zeer ondersteunend. Eerdere mislukkingen werken natuurlijk niet mee. Zijn die er wel is het de vraag: hoe help je iemand om die slechte ervaringen een plek te geven en vooruit te kijken? En zich te richten op wat wel mogelijk is?

In ieder verandertraject en bij iedere vorm van groei lopen mensen tegen deze drie aspecten aan. Op individueel niveau en op organisatieniveau. Om daadwerkelijke verandering mogelijk te maken zal beweging op alledrie de overtuigingen nodig zijn.
Kennis van dit model is onmisbaar voor iedere leidinggevende, coach, trainer, en verander-begeleider.