Uit de praktijk van Resonant
Iedereen kent het. Maar wie past het ook echt toe?
10 november 2026
Er zijn ontzettend veel modellen die ons kunnen helpen om beter te communiceren. Het ene model geeft inzicht in gedrag, het andere helpt om gesprekken te structureren of te reflecteren op ons eigen gedrag. In de loop der jaren heb ik me in heel wat van die modellen verdiept. Ik ben gecertificeerd in onder andere Transactionele Analyse, NLP en DISC en heb kennisgemaakt met nog veel meer methodieken.
En toch begin ik een training zelden met de vraag welk model ik ga gebruiken.
Een model is voor mij een middel, nooit een doel.
De eerste vraag is altijd: wat moeten de deelnemers leren? Wat kunnen ze al? En wat hebben ze nodig om een volgende stap te zetten? Soms is een model daarbij bijzonder behulpzaam. Bijvoorbeeld om even afstand te nemen van een situatie waarin je zelf middenin zit. Maar soms heb je helemaal geen ingewikkeld model nodig.
Neem iets ogenschijnlijk eenvoudigs als luisteren, samenvatten en doorvragen. Wie heeft daar nog nooit van gehoord?
Ik geef regelmatig interviewtrainingen aan jonge professionals. Ze hebben tijdens hun studie al les over communicatie gehad en binnen hun organisatie verschillende trainingen gevolgd. En toch gebeurt er iets wanneer we heel gericht en stapsgewijs gaan oefenen met open vragen stellen en samenvatten. Ze ontdekken wat een goede vraag kan opleveren. Hoe een samenvatting iemand uitnodigt om verder te vertellen. En hoe het voelt wanneer iemand écht naar je luistert.
Ze kenden de theorie al. Maar nu ervaren ze wat ze ermee kunnen.
Dat herken ik ook van mezelf. Ik weet dat ik pas bij de vierde keer dat ik les kreeg over de Roos van Leary werkelijk ontdekte dat het model ook iets over mijn eigen gedrag te vertellen had.
De kennis was niet nieuw. Het inzicht wel.
En dat stelt mij als trainer steeds opnieuw voor een interessante uitdaging. Hoe maak je iets wat mensen al kennen opnieuw de moeite waard? Hoe voorkom je dat deelnemers denken: *daar gaan we weer, dat heb ik al gehad! De verleiding is groot om met iets nieuws te komen. Een verrassend model, een andere techniek, een frisse naam voor iets wat eigenlijk al jaren bestaat. Maar daarmee help je mensen niet noodzakelijk verder.
Ik besteed liever veel denkwerk aan de vraag hoe ik deelnemers bekende vaardigheden op een andere manier kan laten ervaren. Met herkenbare situaties, een oefening die iets blootlegt of een onverwachte wending in een gesprek.
En wanneer we ermee aan de slag gaan, begin ik graag bij het waarom. Wat levert het je op als je dit werkelijk goed leert toepassen? Hoe helpt het je om een lastig gesprek gemakkelijker te voeren? Om minder weerstand te ontmoeten? Om zekerder te zijn van jezelf? Als deelnemers dat zelf ervaren, verandert er iets. Dan is luisteren, samenvatten en doorvragen niet langer een bekend rijtje uit een eerdere training, maar gereedschap waarvan je ontdekt hoeveel je er eigenlijk mee kunt.
Dat vraagt tijd en aandacht. En dat lijkt soms lastig in een wereld waarin alles steeds sneller en korter moet. Maar een vaardigheid leer je niet door er alleen even kennis van te nemen. Je moet ermee oefenen, ervaren wat er gebeurt, feedback krijgen en opnieuw proberen.
Ik waardeer modellen die inzicht geven. Maar uiteindelijk gaat het mij niet om wat deelnemers kennen. Het gaat om wat ze ermee kunnen.
