Gedrag en communicatie
Wat er onder de woorden gebeurt
22 oktober 2026 • Laatst bijgewerkt op: 5 november 2026
Als kind kon ik me al verbazen over de manier waarop mensen met elkaar omgingen.
Mijn moeder kwam uit een gezin met zeventien kinderen. Op verjaardagen en feestdagen kwam de familie regelmatig bij elkaar. Een bont gezelschap, waar altijd wel iets gebeurde.
Soms kon de sfeer zomaar omslaan. Iemand zei iets wat op het eerste gezicht heel onschuldig leek, maar kennelijk een gevoelige snaar raakte. En op andere momenten werd er hartelijk gelachen om een opmerking die helemaal niet zo vriendelijk klonk.
Ik herinner me bijvoorbeeld een tante die haar zus aanbood om haar baby te verschonen. Een behulpzaam gebaar, zou je denken. Maar de zus voelde zich juist gekwetst.
Hoe kon dat?
Wat gebeurde er tussen die mensen dat ik niet begreep?
Die vraag heeft me eigenlijk nooit meer losgelaten.
Later begon ik aan een studie psychologie, in de hoop menselijk gedrag beter te begrijpen. Maar daar vond ik niet helemaal wat ik zocht. Op de Academie voor Expressie, waar acteren en regisseren samenkwamen, ontdekte ik iets anders: hoe ontzettend veel er in de interactie tussen mensen gebeurt zonder dat het letterlijk wordt uitgesproken.
Een blik. Een stilte. Een verandering in toon. Een kleine aarzeling. Of juist een goedbedoelde opmerking die heel anders aankomt dan bedoeld.
Dat wat er onder de woorden gebeurt, fascineert me nog altijd.
En ik zie het voortdurend terug in mijn werk als communicatietrainer.
Een deelnemer oefent een lastig gesprek. De boodschap is helder, de argumenten kloppen en alles wat gezegd moet worden, komt aan bod. En toch reageert de gesprekspartner defensief.
Hoe kan dat?
Omdat communicatie niet alleen gaat over wát je zegt, maar ook over hóé je het zegt. Je toon, je timing, je houding en de ruimte die je de ander geeft, bepalen mede hoe je boodschap aankomt.
Het interessante gebeurt wanneer we de oefening opnieuw doen. Dezelfde boodschap. Een andere aanpak. En ineens ontstaat er een ander gesprek.
Dat is voor mij de kracht van oefenen. Niet alleen begrijpen wat werkt, maar ook ervaren welk verschil je zelf kunt maken. En misschien is dat wel waarom ik na al die jaren nog steeds zoveel plezier heb in mijn vak.