Reageren op ongewenst gedrag
Het kan voorkomen dat je in jouw rol als professional te maken krijgt met ongewenst gedrag. Het is belangrijk om direct een signaal af te geven aan de persoon die dit gedrag vertoont. Hiermee vergroot je de controle over de situatie en geef je de ander de kans om zich bewust te worden van zijn gedrag en dit aan te passen. Als je niets doet, werk je onbewust mee aan het normaliseren ervan. Maar hoe geef je zo’n signaal zonder de situatie meteen op scherp te zetten?
Hieronder vind je zeven stappen in toenemende intensiteit. Let op: gebruik stap 5, 6 en 7 alleen bij ernstig geëscaleerde situaties.
-
Stap 1: Geef een non-verbaal signaal Maakt iemand een botte opmerking, een steek onder water of gebruikt diegene een harde toon? Doe dan niet alsof er niets aan de hand is. Laat een stilte vallen, kijk verwonderd of geef op een andere manier non-verbaal aan dat je het hebt geregistreerd. Dit is vaak al genoeg om het gedrag te onderbreken.
-
Stap 2: Reageer kort verbaal Reageer beknopt, bijvoorbeeld met: ‘Oh?’, een neutraal ‘Pardon?’, of door het vervelende woord simpelweg te herhalen. Zo maak je expliciet dat je het gedrag hebt opgemerkt.
-
Stap 3: Stel een vraag Vraag bijvoorbeeld: ‘Hoe bedoel je dit precies?’ Door de ander te vragen zijn gedrag uit te leggen, wordt hij zich bewust van wat hij doet. De kans is groot dat de ander een toontje lager zingt.
-
Stap 4: Geef een ik-boodschap Zeg bijvoorbeeld: ‘Ik ervaar je nu als erg dwingend. Ik vind dat onprettig en vraag je om daar rekening mee te houden.’ Hiermee houd je de ander een spiegel voor: dit is wat jouw gedrag met mij doet, dit vind ik niet prettig, wil je hiermee stoppen?
-
Stap 5: Stel een duidelijke grens Zeg bijvoorbeeld: ‘Ik vind dat je mij nu schoffeert. Dat accepteer ik niet en ik wil dat je hiermee stopt.’
-
Stap 6: Stel de ander voor de keuze Zeg bijvoorbeeld: ‘Je hebt een keuze: als je doorgaat met dit dwingende gedrag, beëindig ik het gesprek. Als je mij respectvol benadert, praten we verder en kijk ik wat ik voor je kan doen. Zeg maar wat je wilt.’
-
Stap 7: Beëindig het gesprek Zeg bijvoorbeeld: ‘Ik heb je een keuze gegeven, maar je gaat door met naar mij wijzen en mij beledigen. Dit betekent dat ik het gesprek nu beëindig.’